कार्यक्रम

२० एप्रिल २०२६ रोजी, भारताच्या पहिल्या महिला राष्ट्रपती श्रीमती प्रतिभा पाटील यांच्या उल्लेखनीय जीवनावर आणि योगदानावर नामवंत व्यक्तींनी लिहिलेल्या लेखांवर आधारित ‘भारताची प्रतिभा’ या संकलनाचा प्रकाशन सोहळा पुणे येथे संपन्न झाला. या कार्यक्रमाला सिम्बॉयसिस इंटरनॅशनल युनिव्हर्सिटीचे संस्थापक पद्मभूषण डॉ. एस.बी. मुजुमदार, उच्च व तंत्रशिक्षण मंत्री चंद्रकांत पाटील, सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाचे कुलगुरू, पुण्याचे महापौर, ज्येष्ठ पत्रकार मधुकर भावे आणि इतर मान्यवर उपस्थित होते.

हा सोहळा अत्यंत भावस्पर्शी होता, ज्यामध्ये प्रतिभाताईंच्या सार्वजनिक सेवेसाठी समर्पित असलेल्या जीवनाचा गौरव करण्यात आला. एका सामान्य सुरुवातीपासून देशाच्या सर्वोच्च घटनात्मक पदापर्यंतचा त्यांचा प्रवास; चिकाटी, सचोटी आणि वचनबद्धतेचे एक शक्तिशाली उदाहरण आहे. या प्रसंगी वक्त्यांनी यावर भर दिला की ‘भारताची प्रतिभा’ हे केवळ एक पुस्तक नसून तरुण, नेते आणि सर्व नागरिकांसाठी प्रेरणेचा एक स्रोत आहे. प्रतिभाजींची महिला सक्षमीकरणाप्रती असलेली बांधिलकी अधोरेखित करण्यासाठी विविध क्षेत्रातील नामवंत महिलांचा या प्रसंगी सत्कार करण्यात आला.

प्रतिभाताई पाटील यांनी पुणे येथे ७६वा प्रजासत्ताक दिवस साजरा केला व भारताच्या लोकशाही व समानतेबद्दलच्या निष्ठेची आठवण करून दिली. त्यांनी सांगितले की भारतात सर्व नागरिक संविधानाखाली समान आहेत व कोणताही नागरिक एक दुसऱ्यापेक्षा मोठा नाही. त्यांचे संदेश संविधानाने प्रत्येक नागरिकाला दिलेल्या हक्कांची जाणीव करून देतात. त्यांनी आपल्या शुभेच्छा व्यक्त करताना सर्व नागरिकांना सुखी राहावे व भारताने पुढील प्रगतीकडे वाढत राहावे अशी आशा व्यक्त केली.

राज्याचे पणन व राजशिष्टाचार मंत्री जयकुमार रावल यांनी देशाच्या माजी राष्ट्रपती प्रतिभाताई पाटील यांची त्यांच्या पुण्यातील निवासस्थानी सदिच्छा भेट घेतली. ते दोन दिवसांच्या पुणे दौऱ्यावर होते. त्यावेळी विविध विषयांवर त्यांनी चर्चा केली. ही निश्चितच एक महत्त्वाची आणि आनंददायक भेट होती.

डॉ. के.एच. संचेती, संचेती हॉस्पिटलचे संस्थापक अध्यक्ष, आणि डॉ. पराग संचेती, अध्यक्ष आणि व्यवस्थापक संचालक, यांनी ११ जानेवारी, २०२५ रोजी माजी राष्ट्रपती प्रतिभाताई पाटील यांच्या पुणे येथील निवासस्थानी भेट दिली. भेटीमध्ये परस्पर आदर आणि प्रशंसा होती. प्रतिभाताई पाटील यांच्याकडून सन्मानित पद्म विभूषण पुरस्कार विजेते डॉ. के.एच. संचेती हे एकमेव ऑर्थोपेडिक सर्जन आहेत ज्यांना चार राष्ट्रपतींकडून पुरस्कार मिळाले आहेत. खरोखर प्रेरणादायी!

दिल्ली येथे ९८ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन झाले. माजी राष्ट्रपती प्रतिभाताई पाटील यांनी ह्या कार्यक्रमाच्या संकेतस्थळाचे उद्घाटन केले आणि म्हटले, “हे संमेलन, जे सत्तर वर्षांनंतर दिल्लीत भरत आहे, अभूतपूर्व ठरेल.” उपस्थितांमध्ये प्रा. मिलिंद जोशी, संमेलन समितीचे डॉ. सतीश देसाई, श्री. प्रताप परदेशी, शैलेश वाडेकर, अनुज नहार, संतोष देशपांडे आणि प्रतिभाताई पाटील यांची मुलगी ज्योती राठोड यांचा समावेश होता.

सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाने १० फेब्रुवारी २०२४ रोजी स्थापना दिन मोठ्या उत्साहात साजरा केला, ज्यादरम्यान माजी राष्ट्रपती प्रतिभाताई पाटील यांना आध्यात्मिक नेते श्री श्री रवी शंकर यांच्या हस्ते प्रतिष्ठित अमृत गौरव सन्मान पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.

त्यांच्या भाषणादरम्यान, प्रतिभाताई पाटील म्हणाल्या, “विद्यापीठातील शिक्षण माझ्या आयुष्यामध्ये नेहमी उपयोगी ठरले. यामुळेच कर्तव्य म्हणून सर्व कामे जबाबदारीने, निष्ठेने आणि सन्मानाने पार पाडता आली. शिक्षण हीच माझ्या जीवनातील सर्वोत्तम संपत्ती आहे. शिक्षणातून सद्गुणांचा गुणाकार आणि दुर्गुणांची वजाबाकी झाली पाहिजे.”

पुण्यातील जिजामाता गर्ल्स स्कूलच्या विद्यार्थिनींनी माजी राष्ट्रपती प्रतिभाताई पाटील यांच्या ९०व्या वाढदिवसानिमित्त १९ डिसेंबर २०२४ रोजी २५x१५ फूट आकाराची भव्य रांगोळी साकारली. श्रद्धांजली अर्पण करताना विद्यार्थिनींनी घोषणा दिली, “भारताच्या पहिल्या महिला राष्ट्रपती, भारताचा अभिमान, प्रतिभाताई – तुमचं नाव देशासाठी चिरंतन गाणं आहे.”

या सोहळ्याचे आयोजन श्री शिवाजी मराठी सोसायटीने केले होते. सन्माननीय सचिव अण्णा थोरात आणि इतर मान्यवरांनी विद्यार्थिनींच्या कलात्मक श्रमांची प्रशंसा केली. ही भव्य रांगोळी प्रतिभाताई पाटील यांच्या प्रेरणादायी व्यक्तिमत्त्वाचा आणि विद्यार्थिनींच्या सृजनशीलतेचा मनोहारी संगम ठरली.

राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी ३० नोव्हेंबर २०२३ रोजी माजी राष्ट्रपती प्रतिभाताई पाटील यांच्या निवासस्थानी भेट दिली. ही भेट भारताच्या पहिल्या आणि विद्यमान महिला राष्ट्रपतींची ऐतिहासिक भेट ठरली. या भेटीत त्यांनी महिला सक्षमीकरण व बाल संरक्षण यासंदर्भात चर्चा केली.

राष्ट्रपती मुर्मू यांना दगडूशेठ गणपतीची मूर्ती व पॉक्सो कायद्यावरील पुस्तक भेट म्हणून देण्यात आले. या प्रसंगी महाराष्ट्राचे राज्यपाल रमेश बैस, ॲडव्होकेट प्रताप परदेशी आणि अन्य मान्यवर उपस्थित होते. पुण्यातील नवरात्रोत्सवासाठी निमंत्रणही देण्यात आले. या भेटीत महिलांच्या वाढत्या राजकीय प्रभावावर आणि सामाजिक विषयांवरील बांधिलकीवर भर देण्यात आला.

मी आज एक अतिशय अभ्यासू सहकारी गमावला आहे ज्यांच्यासोबत मी माझ्या राष्ट्रपती कार्यकाळात जवळून काम केले होते आणि त्यांचे अफाट ज्ञान, अनुभव आणि कौशल्य यावर मी खूप विसंबून होते. त्यांच्या सहवासातील अनेक आठवणी माझ्या स्मरणात आहेत. ते एक महान संसदपटू होते. भारताच्या आर्थिक सुधारणांचे शिल्पकार म्हणून त्यांच्या निधनाने आपल्या देशाने एक आदरणीय आणि समर्पित नेता गमावला आहे.

पद्मविभूषण श्री रतन नवल टाटा, एक दूरदर्शी उद्योगपती आणि परोपकारी व्यक्ती. त्यांच्या दयाळूपणाने आणि समर्पणाने असंख्य जीवनांना स्पर्श केला. त्यांच्या निधनाने मला खूप दुःख झाले आहे. २००८ मध्ये त्यांना पद्मविभूषण प्रदान करणे हा माझ्यासाठी मोठा सन्मान होता. भारताच्या विकासात त्यांनी केलेल्या अतुलनीय योगदानाची घेतलेली ही एक दखल होती. त्यांच्या कुटुंबियांप्रती आणि टाटा समूहाप्रती माझ्या हार्दिक संवेदना आहेत.

‘अखिल भारतीय कॅन्सर व्यवस्थापन परिषदेचे’ उदघाटन ताईंच्या हस्ते झाले. पुणे येथील सामाजिक कार्यकर्ते डॉ बागूल आणि शामला देसाई यानी या परिषदेचे आयोजन केले होते. कॅन्सरसारख्या दुर्घर आचारांवर विविध प्रकारच्या उपचार पध्दती विकसित करून सकारात्मकरीत्या काळजी घेणार्‍या तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या प्रयत्नांचे त्यांनी कौतुक केले. तसेच त्यांनी होमिओपॅथी आणि आयुर्वेद यांच्यातील चांगल्या उपचारपध्दती अ‍ॅलोपॅथीमध्ये समाविष्ट करून सर्वसामान्य जनतेला अधिक परिणामकारक उपचार मिळावेत यासाठी प्रयत्नशील राहण्याचे आवाहन केले.